Lập quẻ Mai Hoa Dịch Số

Hướng dẫn cách lập quẻ Mai Hoa thủ công

Công cụ ở trên tính sẵn mọi bước. Nắm cách tính dưới đây để tự lập quẻ bằng tay hoặc kiểm lại kết quả.

Cách tính quẻ thượng, quẻ hạ và hào động theo thời gian

1. 1

   Đổi ngày giờ sang âm lịch

   Lấy năm (theo địa chi: Tý 1 … Hợi 12), tháng và ngày âm lịch, giờ theo 12 canh giờ (Tý 1 … Hợi 12).

2. 2

   Tìm thượng quái

   Cộng năm + tháng + ngày, chia 8 lấy số dư (dư 0 tính là 8), rồi đối chiếu bát quái Tiên Thiên: 1 Càn, 2 Đoài, 3 Ly, 4 Chấn, 5 Tốn, 6 Khảm, 7 Cấn, 8 Khôn.

3. 3

   Tìm hạ quái

   Cộng năm + tháng + ngày + giờ, chia 8 lấy số dư ra hạ quái.

4. 4

   Tìm hào động

   Lấy tổng năm + tháng + ngày + giờ chia 6, số dư là hào động (dư 0 là hào 6), đếm từ dưới lên. Đổi hào động được quẻ biến.

Số của năm và giờ theo địa chi

• 1 Tý
• 2 Sửu
• 3 Dần
• 4 Mão
• 5 Thìn
• 6 Tỵ
• 7 Ngọ
• 8 Mùi
• 9 Thân
• 10 Dậu
• 11 Tuất
• 12 Hợi

Giờ Tý từ 23h đến 1h, Sửu từ 1h đến 3h, Dần từ 3h đến 5h… mỗi canh giờ dài 2 tiếng.

Quy tắc bát quái Tiên Thiên

Mọi con số khi lập quẻ Mai Hoa đều chia 8 lấy số dư, rồi đối chiếu bảng dưới đây (dư 0 tính là 8, tức Khôn). Ngũ hành của quái dùng để luận Thể và Dụng.

• 1 Càn Trời · Kim
• 2 Đoài Đầm · Kim
• 3 Ly Lửa · Hỏa
• 4 Chấn Sấm · Mộc
• 5 Tốn Gió · Mộc
• 6 Khảm Nước · Thủy
• 7 Cấn Núi · Thổ
• 8 Khôn Đất · Thổ

Các cách lập quẻ Mai Hoa khác

Cách luận giải quẻ Mai Hoa cơ bản

Xác định quẻ Thể và quẻ Dụng

Trong hai quái của quẻ chủ, quái không chứa hào động là Thể đại diện cho người hỏi. Quái chứa hào động là Dụng đại diện cho sự việc được hỏi. Hào động ở hào 1 đến 3 thì hạ quái là Dụng; ở hào 4 đến 6 thì thượng quái là Dụng.

Trên mạng có nơi viết ngược, coi quái chứa hào động là Thể. Theo sách Mai Hoa Dịch Số của Thiệu Khang Tiết, quái động là Dụng vì việc đang động là việc bên ngoài; quái tĩnh là Thể, tức chính mình. Công cụ ở trên tính theo sách gốc.

Ngũ hành sinh khắc giữa Thể và Dụng

Ngũ hành tương sinh: Mộc → Hỏa → Thổ → Kim → Thủy → Mộc. Tương khắc: Mộc khắc Thổ, Thổ khắc Thủy, Thủy khắc Hỏa, Hỏa khắc Kim, Kim khắc Mộc.

Xét vượng suy của quẻ Thể theo mùa

Cùng một quan hệ sinh khắc nhưng mạnh yếu khác nhau tùy mùa lập quẻ. Thể đang vượng thì gặp khắc cũng chịu được, Thể suy mà bị khắc thì trở ngại nặng hơn; Dụng sinh Thể đúng mùa vượng thì việc tốt đến nhanh.

• Mùa xuân Tháng 1, 2 âm lịch: Mộc vượng (Chấn, Tốn), Kim suy
• Mùa hạ Tháng 4, 5 âm lịch: Hỏa vượng (Ly), Thủy suy
• Mùa thu Tháng 7, 8 âm lịch: Kim vượng (Càn, Đoài), Mộc suy
• Mùa đông Tháng 10, 11 âm lịch: Thủy vượng (Khảm), Hỏa suy
• Tháng cuối mùa Tháng 3, 6, 9, 12 âm lịch: Thổ vượng (Khôn, Cấn), Thủy suy

Quẻ hỗ và quẻ biến

Quẻ hỗ (hào 2, 3, 4 làm hạ quái; hào 3, 4, 5 làm thượng quái) cho biết diễn biến giữa chừng. Quẻ biến (đổi hào động) cho biết kết cục. Xét quái của hỗ và biến với Thể theo cùng bảng sinh khắc: sinh Thể là thuận, khắc Thể là trở ngại.

Luận ví dụ ở trên: hào Ngũ động nên Chấn (Mộc) là Dụng, Ly (Hỏa) là Thể. Mộc sinh Hỏa, tức Dụng sinh Thể, việc thuận. Quẻ hỗ có Tốn (Mộc) sinh Thể, Đoài (Kim) bị Thể khắc: quá trình có trợ lực nhưng cũng phải bỏ sức. Quái biến Đoài (Kim) bị Thể khắc: kết cục đạt được, có điều phải tự mình nỗ lực. Ngày lập quẻ vào tháng 8 âm lịch, mùa thu Kim vượng, Hỏa tù, nên Thể Ly không mạnh, việc thuận nhưng cần thêm thời gian.